ชุมชน "เวียงบัว" เมืองพะเยา 
จากหนังสือพิมพ์เชียงใหม่

ชุมชน "เวียงบัว" เมืองพะเยา
วิถีชีวิตชาวบ้านกับตำนานเตาโบราณ

ทัวร์นำร่อง ในครั้งนี้ เป็นการนำเสนอของดีที่มีอยู่ในตำบลแม่กาให้นักท่องเที่ยวหรือคนทั่วไปได้รู้จัก เช่นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและแหล่งท่องเที่ยวทางโบราณคดี โดยทางชุมชนได้มีการจัดทำเส้นทางท่องเที่ยวภายในตำบลแม่กาที่น่าสนใจไว้ 4 เส้นทาง ได้แก่ เส้นทางท่องเที่ยวทางการเกษตร เส้นทางท่องเที่ยวประมง เส้นทางดูนกและเส้นทางท่องเที่ยวหมู่บ้านชาวเขา นอกจากนั้นแล้วในตำบลแม่กายังมีแหล่งท่องเที่ยวทางโบราณคดี ซึ่งถือเป็นจุดเด่นของที่นี่ก็คือ แหล่งเตาโบราณเวียงบัว

เนิ่นนานเต็มทีที่ชีวิตห่างหายจากการไปท่องเที่ยวป่าเขาลำเนาไพร เข้าไปสัมผัสถึงวิถีชีวิตวัฒนธรรมของกลุ่มชนบนภูสูง ยิ่งในยามที่ลมหนาวพัดผ่านเข้ามาแล้วจากไปอย่างรวดเร็วเหมือนปีนี้ ก็ยิ่งทำให้การเดินทางเข้าสู่ธรรมชาติจำต้องถูกเลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด

ทว่าเมื่อหลายวันก่อน ผมถูกเชื้อเชิญให้เข้าร่วมงาน "ลานวัฒนธรรมชุมชน" ของกลุ่มชาวลื้อแห่งบ้านบัว จังหวัดพะเยา ซึ่งงานดังกล่าวจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 3 ติดต่อกัน การเดินทางหวนคืนสู่ธรรมชาติและวิถีชีวิตคนบนภูก็กลับคืนสู่วิถีทางของผมโดยไม่รู้เนื้อรู้ตัว

งาน "ลานวัฒนธรรมชุมชน" ของชาวบ้านบัว จัดขึ้นอย่างเรียบง่ายในท่ามกลางทุ่งนาธรรมชาติ มีการประดับด้วยตุงหลากสีสัน ทำให้นึกย้อนคืนเข้าไปสู่บรรยากาศแบบล้านนาในครั้งอดีตกาล โดยความร่วมมือของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ในการจัดทำโปรแกรมตัวอย่างการท่องเที่ยว (ทัวร์นำร่อง) อันสืบเนื่องมาจากการทำวิจัยเชิงท่องเที่ยวของชาวบ้านเรื่อง "การศึกษาและพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยชุมชน ต.แม่กา อ.เมือง จ.พะเยา" โดยมี อ.ปัทมา สมิตะสิริ แห่งมหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศพะเยา เป็นหัวหน้าโครงการ

อ.ปัทมา ในฐานะหัวหน้าโครงการ เล่าว่า การจัดทำโปรแกรมตัวอย่างการท่องเที่ยว หรือ ทัวร์นำร่อง ในครั้งนี้ เป็นการนำเสนอของดีที่มีอยู่ในตำบลแม่กาให้นักท่องเที่ยวหรือคนทั่วไปได้รู้จัก เช่นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและแหล่งท่องเที่ยวทางโบราณคดี โดยทางชุมชนได้มีการจัดทำเส้นทางท่องเที่ยวภายในตำบลแม่กาที่น่าสนใจไว้ 4 เส้นทาง ได้แก่ เส้นทางท่องเที่ยวทางการเกษตร เส้นทางท่องเที่ยวประมง เส้นทางดูนกและเส้นทางท่องเที่ยวหมู่บ้านชาวเขา นอกจากนั้นแล้วในตำบลแม่กายังมีแหล่งท่องเที่ยวทางโบราณคดี ซึ่งถือเป็นจุดเด่นของที่นี่ก็คือ แหล่งเตาโบราณเวียงบัว ซึ่งสันนิษฐานว่าน่าจะมีอายุประมาณ 800 - 1,000 ปี

"จากการได้ทำงานวิจัย ทำให้ทราบว่าภายในแต่ละชุมชนมีจุดเด่นอะไรที่จะสามารถพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวได้ ทั้งนี้จะเน้นให้คนในชุมชนได้เข้ามามีส่วนในการจัดการ คิดและดำเนินการเอง ซึ่งที่ผ่านก็ชาวบ้านก็ได้มีการสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ที่เก็บรวบรวมเศษเครื่องถ้วยโบราณ โดยชาวบ้านร่วมมือลงแรงช่วยกันสร้างโดยที่ไม่เสียค่าใช้จ่ายแม้แต่บาทเดียว ใครมีไม้ก็นำไม้มา ใครมีอะไรก็นำมาช่วยกันสร้าง"

ผมเองมีโอกาสเข้าไปสัมผัสถึงความร่วมแรงร่วมใจของคนในชุมชน ทำให้มองเห็นถึงน้ำใจอันยิ่งใหญ่ที่คนในชุมชนมอบให้อาคันตุกะผู้มาเยือนด้วยการจัดการแสดงต้อนรับในงาน "ลานวัฒนธรรมชุมชน" ได้เห็นถึงพลังชาวบ้านไม่ว่าจะลูกเล็กเด็กแดงไปจนถึงผู้เฒ่าผู้แก่ ในการแสดงแสงเสียงเล่าขานตำนานชุมชนเวียงบัวก็ยิ่งเกิดความประทับใจ

หากจะกล่าวถึงความสำคัญของชุมชนเวียงบัว ซึ่งเป็นชุมชนโบราณเก่าแก่ ปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีเป็นแนวร่องน้ำคันดิน รูปร่างคล้ายใบโพธิ์หรือดอกบัว มีรอยคูน้ำคันดิน 2 ชั้น ขนาดกว้าง 400 เมตร ยาว 800 เมตร นอกจากนั้นยังพบเศษของถ้วยชามโบราณเป็นจำนวนมาก รวมไปถึงเตาเผาโบราณอีกหลายแห่งอยู่ในบริเวณที่ดินของชาวบ้าน ซึ่งจากการศึกษาศักยภาพของชุมชนในงานวิจัยของ อ.ปัทมา สมิตะสิริ ทำให้พบว่า จากการที่พบแหล่งเตาโบราณ ทำให้ชุมชนบ้านบัวมีศักยภาพหลายด้านที่สามารถนำมาเป็นเครื่องมือในการเสริมสร้างจิตสำนึกชุมชน รวมไปถึงการสร้างรายได้ให้กับชุมชน ก่อให้เกิดชุมชนเข้มแข็งและยังอาจพัฒนาให้เป็นเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวทางโบราณคดีได้

จากการที่ชุมชนมีทุนทางด้านวัฒนธรรมอันหลากหลายได้แก่ การทำเครื่องจักสาน การฟ้อนรำ รวมถึงวิถีชีวิตและการประกอบอาชีพเกษตรกรรมอยู่ก่อนแล้ว ดังนั้นการจัดกิจกรรมใด ๆจึงหลีกไม่ได้ที่จะต้องนำเอาสิ่งเหล่านี้เข้าร่วมอยู่ด้วย ดังเช่นงานการจัดงานงานวัฒนธรรมชุมชนของชาวบ้าน ก็ได้มีการรวมเอาภูมิปัญญาชุมชนเหล่านี้ออกมาโชว์ให้คนต่างถิ่นได้ชม

ไม่ว่าจะเป็นพิธีสูตรขวัญฮ้องขวัญ การแสดงดนตรีและการฟ้อนรำ พิธีกินอ้อผญาและสืบชะตาชีวิต เหล่านี้ล้วนแสดงให้เห็นถึงความร่วมใจของคนในชุมชน อันเป็นตัวอย่างที่ดีที่ชุมชนอื่น น่าจะลองนำไปปฏิบัติ

ผมเองมีเวลาร่วมงานดังกล่าวเพียงแค่ 2 วัน 1 คืน ทำให้มองเห็นว่า ชุมชนจะมีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจหรือไม่น่าสนใจ ไม่ใช่ปัญหา ทว่าหากเมื่อใดที่คนในชุมชน "คิด" และร่วมมือร่วมใจกันทำอย่างจริงจังต่างหาก จะเป็นตัวขับเคลื่อนให้ชุมชนเดินไปสู่เป้าหมายได้ เช่นที่ชุมชนบ้านบัวมีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจแล้ว คนในชุมชนก็ยังร่วมมือร่วมใจก็ยิ่งทำให้ชุมชนเดินทางไปสู่เป้าหมายของการพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวได้ไวขึ้น

การเดินทางเข้าไปร่วมงานครั้งนี้ แม้จะมีเวลาไม่มากนัก แต่กลับทำให้ผมมองเห็นถึงสองสิ่งที่อยู่คู่กันได้ก็คือ ชุมชนโบราณที่ตั้งอยู่ในท่ามกลางวิถีการดำรงชีวิตที่เรียบง่ายของชาวบ้าน ไว้มีโอกาสผมจะเขียนถึงแหล่งเตาโบราณบ้านเวียงบัว ที่มีอายุเก่าสมัยสุโขทัย

ขอขอบคุณ
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.ภาค)

จักรพงษ์ คำบุญเรือง
 
โดย webmaster 2006-02-22 11:24:42
 
 
---------------------------------------------------------------------------------------------
 
 
โดย 2007-01-27 09:24:51 แจ้งลบ
---------------------------------------------------------------------------------------------
ขอบคุณสำหรับการเขียนบล็อกนี้และร่วมกันกับโลก ผมอยากจะทราบว่าจะไปสำหรับการอ่าน RSS ฟีดบล็อกของคุณ แจ้งให้เราทราบว่าเป็นไปได้ บล็อกของคุณเป็นที่ดีสำหรับทุกคนที่ต้องการที่จะเข้าใจเรื่องนี้มากขึ้น Agen Bola Promo 100% SBOBET IBCBET Casino Poker Tangkas Online IDRPOKER.COM AGEN TEXAS POKER ONLINE INDONESIA TERPERCAYA ituPoker.net AGEN JUDI POKER, AGEN JUDI DOMINO ONLINE INDONESIA TERPERCAYA http://youtu.be/YxXP7YvIat8 http://youtu.be/0ReKLdq8fC8 http://youtu.be/9zFvMOeXmPg 
 
โดย Tengoxs 2014-01-09 17:54:50 แจ้งลบ
---------------------------------------------------------------------------------------------
คนเห็นคุณค่า บ้านเราน่าอยู่มากยิ่งขึ้น 
 
โดย พะเยา 2010-11-26 14:19:33 แจ้งลบ
---------------------------------------------------------------------------------------------
ดีมากครับผมได้สอบพอดี เนื้อหาดีมากเลยขอบคุณครับ 


 
โดย 100223152916 2010-02-23 15:29:16 แจ้งลบ
---------------------------------------------------------------------------------------------
แสดงความคิดเห็น
ชื่อ
รูปภาพประกอบ
รายละเอียด
*code :
* กรุณาใส่ข้อความที่อยู่ในภาพ